Đang bơm mà lốp vẫn xẹp lép, đồng hồ không nhích hoặc hơi xì ra ở đầu bơm – đó là tình huống bơm xe không vào hơi mà rất nhiều người gặp, dù là bơm xe đạp hay bơm xe máy. Tin tốt là phần lớn nguyên nhân rất đơn giản và có thể tự xử lý tại nhà trong vài phút. Bài viết này của Kiotool liệt kê 7 nguyên nhân thường gặp nhất, cách nhận biết từng lỗi và cách khắc phục cụ thể.
Kiểm tra nhanh trong 30 giây
Trước khi tháo bơm hay mang xe ra tiệm, hãy thử lần lượt các bước sau:
- Xác định xe đang dùng loại van nào (van Mỹ, van Pháp hay van Anh).
- Với van Pháp: đã vặn mở đai ốc nhỏ ở đầu van chưa?
- Đầu bơm đã ấn ngập vào van và gạt khóa chưa?
- Khi bơm, nghe xem hơi có xì ra ở đầu bơm hay dọc ống dây không.
- Quan sát kim đồng hồ: không nhúc nhích, hay vọt lên rồi tụt xuống?
Nếu vẫn chưa tìm ra lỗi, đọc tiếp từng nguyên nhân bên dưới.
1. Dùng đầu bơm không đúng loại van
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Ở Việt Nam có 3 loại van xe thường gặp, mỗi loại cần đầu bơm khác nhau:
| Loại van | Tên gọi khác | Thường gặp trên | Đặc điểm nhận biết |
|---|---|---|---|
| Van Mỹ | Schrader, van to | Xe máy, ô tô, xe đạp phổ thông | Thân van to, có chốt kim ở giữa giống van xe máy |
| Van Pháp | Presta, van nhỏ | Xe đạp thể thao, xe đạp đua | Thân van mảnh, đầu có đai ốc nhỏ phải vặn mở |
| Van Anh | Dunlop, van xe đạp truyền thống | Xe đạp mini, xe đạp cũ | Có lõi van rời bên trong, nắp vặn ngoài |
Cách khắc phục: Nếu bơm có đầu hai lỗ, hãy dùng lỗ to cho van Mỹ và lỗ nhỏ cho van Pháp. Van Anh có thể bơm bằng lỗ dành cho van Pháp. Nếu bơm có đầu thông minh tự nhận van, chỉ cần ấn thẳng vào là được. Bạn có thể xem thêm cách phân biệt chi tiết trong bài các loại đầu bơm xe.
2. Chưa mở khóa van Pháp (Presta)
Van Pháp có một đai ốc nhỏ ở đỉnh van giữ cho van đóng. Nếu chưa vặn đai ốc này ra, hơi từ bơm không thể đi vào lốp – kim đồng hồ sẽ vọt lên rất nhanh dù lốp vẫn mềm.
Cách khắc phục: Vặn đai ốc ngược chiều kim đồng hồ đến hết hành trình, sau đó ấn nhẹ đầu van một cái cho xì ra chút hơi. Thao tác này giúp "mở khóa" van bị kẹt do lâu không bơm. Bơm xong nhớ vặn đai ốc lại. Xem hướng dẫn từng bước trong bài cách bơm xe đạp van nhỏ.
3. Đầu bơm chưa gài chặt
Đầu bơm cần ấn đủ sâu để chốt bên trong đẩy mở van. Nếu chỉ ấn hờ hoặc chưa gạt cần khóa, hơi sẽ xì ra ngoài ngay tại đầu bơm, kèm tiếng "xì xì" rõ ràng.
Cách khắc phục: Ấn đầu bơm thẳng góc và ngập hết vào van rồi mới gạt cần khóa. Giữ đầu bơm thẳng trong suốt quá trình bơm, không để dây kéo lệch đầu bơm sang một bên.
4. Gioăng cao su trong đầu bơm bị mòn
Bên trong đầu bơm có gioăng cao su ôm sát van. Sau thời gian dài sử dụng, gioăng bị chai cứng, nứt hoặc giãn ra, khiến đầu bơm không kín dù đã gài đúng cách.
Dấu hiệu: Đã gài đúng loại van, đúng cách mà hơi vẫn xì ở đầu bơm.
Cách khắc phục: Vặn mở nắp đầu bơm, kiểm tra gioăng. Có thể lật ngược gioăng để dùng tạm hoặc thay gioăng mới cùng cỡ.
5. Ống dây bơm bị nứt hoặc lỏng
Ống dây bị gập nhiều, phơi nắng hoặc để lâu ngày dễ bị nứt chân tóc, nhất là ở hai đầu nối với thân bơm và đầu bơm.
Cách kiểm tra: Vừa bơm vừa vuốt dọc ống dây để cảm nhận hơi xì, hoặc bôi chút nước xà phòng lên ống – chỗ nào sủi bọt là chỗ rò.
Cách khắc phục: Siết lại đai kẹp ở đầu nối nếu bị lỏng. Nếu ống đã nứt, nên thay ống mới thay vì quấn băng keo vì áp suất cao sẽ làm băng keo bung ra.
6. Piston hoặc phớt trong thân bơm bị mòn
Khi phớt cao su trên piston mòn, mỗi lần nhấn bơm hơi bị lọt ngược lại trong xi lanh thay vì được đẩy vào lốp.
Dấu hiệu: Tay cầm (hoặc bàn đạp) nhấn xuống rất nhẹ, gần như không có lực cản, kim đồng hồ không lên dù đầu bơm và dây đều kín.
Cách khắc phục: Một số bơm cho phép tháo nắp xi lanh để tra chút dầu mỡ hoặc thay phớt. Với bơm giá rẻ hoặc đã dùng nhiều năm, thay bơm mới thường tiết kiệm hơn.
7. Lỗi nằm ở xe: lõi van, ruột hoặc chân van
Không phải lúc nào bơm cũng có lỗi. Nếu bơm vào được nhưng lốp xẹp lại nhanh, vấn đề có thể nằm ở xe:
- Lõi van lỏng hoặc hỏng: Với van Mỹ, lõi van có thể bị lỏng – dùng dụng cụ vặn lõi van siết lại hoặc thay lõi mới. Với van Anh, ống cao su bọc lõi van lâu ngày bị mục là nguyên nhân rất hay gặp; thay ống cao su hoặc lõi mới là xong.
- Ruột xe bị thủng: Bơm căng rồi nhúng từng đoạn ruột vào chậu nước, chỗ có bọt khí là chỗ thủng.
- Chân van bị rách: Thường do đi xe non hơi khiến ruột xoay, kéo lệch van. Trường hợp này cần thay ruột mới.
Cách phân biệt lỗi do bơm hay do xe
Kim đồng hồ trên bơm là công cụ chẩn đoán rất hữu ích:
- Kim không nhích, hơi xì ở đầu bơm: lỗi đầu bơm hoặc gài sai van (nguyên nhân 1, 3, 4).
- Kim vọt lên cao ngay lập tức nhưng lốp không căng: van chưa mở, thường là van Pháp chưa vặn hoặc bị kẹt (nguyên nhân 2).
- Kim không nhích, đầu bơm kín, nhấn bơm rất nhẹ: lỗi piston, phớt hoặc ống dây (nguyên nhân 5, 6).
- Bơm lên được áp suất nhưng vài giờ sau lốp lại xẹp: lỗi ở van hoặc ruột xe (nguyên nhân 7).
Để biết nên bơm bao nhiêu là đủ, hãy xem số áp suất in trên hông lốp hoặc tham khảo bài bơm xe máy bao nhiêu PSI là đủ.
Khi nào nên thay bơm mới?
Nên cân nhắc thay bơm khi phớt piston đã mòn, đồng hồ báo sai, hoặc đầu bơm cũ không hợp với loại van xe bạn đang đi. Một chiếc bơm có đầu bơm thông minh dùng chung cho cả van Pháp và van Mỹ sẽ giúp bạn tránh được lỗi phổ biến nhất ngay từ đầu.
Một vài lựa chọn tại Kiotool:
- Bơm xe máy xe đạp nhỏ gọn Kiotool đầu van đa năng – tương thích van Schrader, Presta và Dunlop, bàn đạp gấp gọn.
- Bơm xe đạp xe máy Kiotool thế hệ mới – đầu bơm thông minh không cần đổi đầu, đồng hồ lớn đến 160 PSI.
- Bơm xe đạp xe máy Kiotool Inox – thân inox chống gỉ, kèm đầu bơm bóng.
- Bơm đạp chân Kiotool 2 ống xilanh – bơm nhanh hơn, phù hợp cả lốp ô tô.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao bơm xe đạp vào hơi nhưng lại xì ra ngay khi rút đầu bơm?
Thường là do lõi van bị lỏng hoặc ống cao su của van Anh đã mục. Siết lại hoặc thay lõi van là khắc phục được.
Bơm xe máy có bơm được xe đạp không?
Được, nếu xe đạp dùng van Mỹ. Với van Pháp hoặc van Anh, bạn cần bơm có đầu tương thích hoặc đầu chuyển van.
Có nên bôi dầu vào đầu bơm cho trơn không?
Không nên bôi dầu vào gioăng đầu bơm vì dầu có thể làm cao su nhanh lão hóa. Chỉ nên tra dầu mỡ chuyên dụng cho phớt piston bên trong thân bơm khi cần.
Kết luận
Phần lớn trường hợp bơm xe không vào hơi đến từ việc dùng sai đầu bơm, chưa mở van Pháp hoặc gioăng đầu bơm đã mòn – đều là lỗi có thể tự sửa nhanh. Hãy dựa vào kim đồng hồ để biết lỗi nằm ở bơm hay ở xe, và nếu bơm đã xuống cấp, chọn một chiếc bơm đầu van đa năng để không còn phải lo chuyện sai van. Cần tư vấn chọn bơm phù hợp, bạn có thể liên hệ Kiotool để được hỗ trợ.
