Trên hông lốp ghi "Max 65 PSI", đồng hồ bơm lại chia vạch theo bar, còn tem dán ở xe máy ghi kPa. Gặp cảnh này nhiều người không biết nên bơm đến đâu. Bài này hướng dẫn bạn quy đổi PSI sang bar, kPa và kg/cm² (cái mà ở Việt Nam hay gọi tắt là "kg"). Có công thức, có bảng tra sẵn, và có vài lỗi hay gặp khi đọc đồng hồ để bạn bơm lốp xe đạp, xe máy cho đúng.
Vì sao cùng là áp suất lốp mà có nhiều đơn vị?
Mỗi đơn vị đi theo một hệ đo riêng, và nhà sản xuất ở mỗi thị trường quen dùng một loại:
- PSI (pound per square inch): đơn vị hệ Anh – Mỹ. Gặp nhiều nhất trên lốp xe đạp và trên mặt đồng hồ bơm.
- bar: đơn vị hệ mét, rất phổ biến ở châu Âu. Lốp xe đạp châu Âu và nhiều đồng hồ bơm in song song PSI và bar.
- kPa (kilopascal): đơn vị chuẩn quốc tế SI. Hay thấy trên tem áp suất của xe máy, ô tô, thường viết kiểu "200 kPa" hoặc "200 kPa (2.00 kgf/cm²)".
- kg/cm² (đúng ra là kgf/cm²): đơn vị cũ, ở Việt Nam quen gọi là "bơm 2 kg", "bơm 2 cân". Trị số của nó gần bằng bar.
Cả bốn đều đo cùng một đại lượng, chỉ khác "thước đo". Biết cách đổi rồi thì lốp in đơn vị nào, đồng hồ chia vạch kiểu gì bạn cũng đọc được.
Công thức quy đổi PSI sang bar, kPa, kg/cm²
Dưới đây là các hệ số quy đổi chuẩn. Phần làm tròn đã đủ chính xác để bơm lốp:
- 1 bar = 100 kPa ≈ 14,5 PSI ≈ 1,02 kg/cm²
- 1 PSI ≈ 6,895 kPa ≈ 0,069 bar ≈ 0,070 kg/cm²
- 1 kg/cm² ≈ 98,07 kPa ≈ 0,98 bar ≈ 14,22 PSI
Cách tính nhanh khi không có bảng
- PSI → bar: lấy PSI chia cho 14,5. Ví dụ 36 PSI ÷ 14,5 ≈ 2,5 bar.
- bar → PSI: lấy bar nhân 14,5. Ví dụ 2,2 bar × 14,5 ≈ 32 PSI.
- bar → kPa: nhân 100. Ví dụ 2,25 bar = 225 kPa.
- kPa → PSI: chia cho 6,9. Ví dụ 200 kPa ÷ 6,9 ≈ 29 PSI.
- kg/cm² ↔ bar: khi bơm lốp có thể coi hai số này bằng nhau. Chênh lệch chỉ khoảng 2%, nhỏ hơn sai số của phần lớn đồng hồ bơm gia đình.
Mẹo nhẩm: "chia 15 rồi cộng thêm một chút". 45 PSI chia 15 được 3, cộng thêm một chút là khoảng 3,1 bar (chính xác là 3,10 bar).
Bảng quy đổi PSI sang bar, kPa, kg/cm² thường dùng
Bảng dưới gồm các mức áp suất hay gặp ở lốp xe máy, xe đạp phố, xe đạp địa hình và xe đạp đua. Số liệu tính theo hệ số chuẩn và làm tròn:
| PSI | bar | kPa | kg/cm² |
|---|---|---|---|
| 20 | 1,38 | 138 | 1,41 |
| 25 | 1,72 | 172 | 1,76 |
| 30 | 2,07 | 207 | 2,11 |
| 32 | 2,21 | 221 | 2,25 |
| 35 | 2,41 | 241 | 2,46 |
| 36 | 2,48 | 248 | 2,53 |
| 40 | 2,76 | 276 | 2,81 |
| 50 | 3,45 | 345 | 3,52 |
| 60 | 4,14 | 414 | 4,22 |
| 65 | 4,48 | 448 | 4,57 |
| 80 | 5,52 | 552 | 5,62 |
| 90 | 6,21 | 621 | 6,33 |
| 100 | 6,89 | 689 | 7,03 |
| 110 | 7,58 | 758 | 7,73 |
| 120 | 8,27 | 827 | 8,44 |
Chiều ngược lại, từ bar sang PSI: 2 bar ≈ 29 PSI, 2,5 bar ≈ 36 PSI, 3 bar ≈ 43,5 PSI, 4 bar ≈ 58 PSI, 6 bar ≈ 87 PSI, 8 bar ≈ 116 PSI.
Lưu ý: bảng này chỉ để đổi đơn vị, không phải bảng áp suất khuyến nghị. Lốp của bạn cần bơm bao nhiêu thì xem tem áp suất của nhà sản xuất xe (xe máy thường dán ở gắp sau, yếm xe hoặc ghi trong sổ hướng dẫn) hoặc dải áp suất in trên hông lốp xe đạp. Nếu cần thêm gợi ý, bạn có thể đọc bài lốp xe máy bơm bao nhiêu bar và bơm lốp xe đạp bao nhiêu kg là đủ.

Cách đọc thông số áp suất trên lốp và tem xe
Lốp xe đạp
Trên hông lốp xe đạp thường in một dải áp suất, ví dụ "Inflate to 40–65 PSI (2.8–4.5 bar)". Hai số đầu là mức tối thiểu và tối đa nên bơm. Đừng bơm dưới mức tối thiểu, vì dễ bị cán thủng săm (kiểu "rắn cắn" hai lỗ). Cũng đừng vượt mức tối đa, vì lốp sẽ quá căng, xóc và có nguy cơ tuột hoặc nổ lốp. Trong dải đó, người nặng hoặc chở nặng thì bơm cao hơn, đi đường xấu thì có thể bơm thấp hơn một chút cho êm.
Lốp xe máy
Số "MAX PRESS" in trên hông lốp xe máy là áp suất tối đa lốp chịu được, không phải mức để bơm hằng ngày. Mức nên bơm là mức ghi trên tem hoặc trong sổ hướng dẫn của xe, thường tách riêng bánh trước, bánh sau, đi một người hay chở hai người. Nhiều tem ghi kPa kèm kgf/cm². Bạn đổi sang đơn vị trên đồng hồ bơm theo bảng ở trên là được.
Những nhầm lẫn thường gặp khi quy đổi áp suất
- Nhầm "kg" với cân nặng. "Bơm 2 kg" nghĩa là khoảng 2 kgf/cm² (≈ 2 bar ≈ 29 PSI), không liên quan gì đến khối lượng.
- Đọc nhầm thang đo trên đồng hồ. Đồng hồ hai thang thường có vòng PSI (số lớn) và vòng bar (số nhỏ). Nhìn nhầm vòng thì lốp chỉ còn non nửa hơi, hoặc ngược lại là bơm quá căng.
- Lấy số MAX làm mức bơm. Như đã nói ở trên, đó là giới hạn, không phải mức khuyến nghị.
- Đo khi lốp vừa chạy xong. Lốp nóng lên thì áp suất tăng. Nên đo và bơm lúc lốp nguội, tức là xe đã nghỉ ít nhất vài chục phút hoặc chưa chạy.
- Tin tuyệt đối vào đồng hồ. Đồng hồ bơm gia đình có sai số. Thỉnh thoảng nên so với một đồng hồ đo áp suất khác để biết đồng hồ của mình lệch bao nhiêu.
Chọn bơm có đồng hồ để khỏi phải đổi đơn vị trong đầu
Muốn bơm đúng áp suất thì cách đơn giản nhất là dùng bơm có đồng hồ rõ ràng, rồi bơm theo đúng con số đã quy đổi. Một vài lựa chọn tại Kiotool:
- Bơm xe đạp xe máy Kiotool thế hệ mới: đồng hồ 3,5 inch, mức tối đa 160 PSI, thân nhôm 6063, đầu bơm thông minh dùng được cả van Pháp lẫn van Mỹ mà không phải đổi đầu.
- Bơm Kiotool thân inox: đồng hồ 160 PSI, đầu bơm thông minh, kèm đầu bơm bóng, tiện dùng chung cho cả nhà.
- Bơm đạp chân Kiotool 2 ống xilanh: có đồng hồ đo áp suất, đầu gài, bơm được xe đạp, xe máy và cả ô tô.
Lốp hay mất hơi dù đã bơm đúng thì nên tìm nguyên nhân trước. Bài vì sao lốp xe tự xẹp qua đêm có hướng dẫn kiểm tra chi tiết.
Câu hỏi thường gặp
1 bar bằng bao nhiêu PSI?
1 bar xấp xỉ 14,5 PSI (chính xác là 14,504 PSI). Muốn đổi từ bar sang PSI, bạn nhân số bar với 14,5.
Bơm "2 kg" là bao nhiêu PSI?
"2 kg" tức là 2 kgf/cm², xấp xỉ 28,4 PSI, khoảng 1,96 bar hay 196 kPa. Bơm thực tế thì cứ coi như 2 bar ≈ 29 PSI.
Tem xe ghi 225 kPa thì đồng hồ PSI phải chỉ bao nhiêu?
225 kPa ÷ 6,895 ≈ 32,6 PSI, tức khoảng 32–33 PSI, tương đương 2,25 bar. Bơm lúc lốp nguội và theo đúng con số này.
Kết luận
Quy đổi PSI sang bar, kPa hay kg/cm² không khó. Nhớ mấy mốc 1 bar ≈ 14,5 PSI, 1 bar = 100 kPa, kg/cm² gần bằng bar, hoặc lưu lại bảng tra ở trên là xong. Phần quan trọng hơn là bơm theo mức ghi trên tem xe hoặc hông lốp, và đo khi lốp còn nguội. Nếu bạn đang cần một chiếc bơm có đồng hồ dễ đọc, hãy tham khảo các mẫu bơm xe Kiotool để việc bơm lốp nhanh và chính xác hơn.